Voor Tennisclub IJburg in Amsterdam ontwierp architectenbureau MVRDV een opvallend nieuw paviljoen. Het golvende betonnen schaaldak doet niet alleen dienst als dak, maar vormt tegelijkertijd een tribune met zicht op de tennisbanen. Het ontwerp kreeg de naam ‘The Couch’, omdat het oogt als een comfortabele bank.
Het paviljoen is bedoeld als ontmoetingsplek voor de buurt: een laagdrempelige plek om te sporten, te kijken, iets te drinken en samen te komen.
Van architectonisch concept naar maakbare constructie
Het dakvlak is gebogen in X-, Y- en Z-richting. Een dergelijke dubbelgekromde betonvorm is architectonisch krachtig, maar constructief en uitvoerend complex. VeriCon nam deze uitdaging graag aan en was verantwoordelijk voor:
- de integrale bouwtechnische engineering
- de integrale engineering van de constructie
- de BIM-werkvoorbereiding
De kern van het ontwerp is een reeks houten profielen van gelijke lengte. Deze profielen liggen haaks op een rechte centrale X-as en ondergaan over de lengte van het paviljoen een hoekverdraaiing, waarbij ze op hetzelfde punt kantelen.
Parametrisch denken voor een vloeiende vorm
De vereiste hoekverdraaiing van elk houten profiel is afgeleid van een symmetrische sinusgolf. VeriCon ontwikkelde een formule waarmee per positie de exacte hoekverdraaiing kon worden bepaald. Deze informatie vormde de basis voor:
- het uitzetten van de bekisting
- de betonvorm
- de aansluitende stalen consoles
Hierdoor ontstond een gegarandeerd vloeiende geometrie, waarin alle onderdelen naadloos op elkaar aansluiten.
Het laagste punt van de golf ligt aan de zuidzijde van het paviljoen, met zicht op de tennisbanen. De houten profielen functioneren als onderslagen voor de bekisting van het schaaldak. Voorafgaand aan het aanbrengen van de bekistingsplaat is het dak nauwkeurig voorgevormd met lattenstroken.
Digitale voorbereiding, nauwkeurige uitvoering
Voor het uitzetten zijn 3D-meetpunten geëxporteerd en op de bouw gebruikt in Trimble-meetinstrumenten. Daarmee kon het complexe dakvlak zeer nauwkeurig worden gerealiseerd.
Daarnaast leverde VeriCon machinebestanden aan voor staal-, hout- en glasonderdelen, zodat producenten hun onderdelen rechtstreeks vanuit het model konden vervaardigen. Dit zorgde ervoor dat alles in de uitvoering 1-op-1 klopte.
Schaaldak en tribune in detail uitgewerkt
Het schaaldak is in vier fasen in stroken gestort, beginnend aan de onderzijde. Vervolgens zijn de tribunetreden aangebracht. Dit onderdeel vroeg om een uiterst gedetailleerde voorbereiding.
De treden zijn volledig uitgewerkt in TEKLA tot genummerde prefab-elementen, waarvan de exacte positie in de tekeningen is vastgelegd. De holle ruimten van de treden zijn voorzien van EPS-isolatie. Ook de glazen balustrade van de tribune is door VeriCon geëngineerd.
Bekroond ontwerp
Het paviljoen van Tennisclub IJburg won de BNA – Beste Gebouw van het Jaar in de categorie Identiteit & Icoonwaarde. Bij deze prijs ligt de nadruk niet alleen op architectonische kwaliteit, maar ook op beleving en maatschappelijke waarde.
VeriCon maakt bouwen innovatief
Door complexe geometrie te vertalen naar maakbare constructies, slimme parametrische modellen en een volledig digitale voorbereiding, maken we bij Tennisclub IJburg een iconisch ontwerp technisch haalbaar, tot op de millimeter nauwkeurig.
Bij Tennisclub IJburg kwamen architectuur, parametrisch ontwerpen en engineering samen in één integraal proces. Zo bleef een complex en uitgesproken ontwerp niet alleen technisch haalbaar, maar ook uitvoerbaar en beheersbaar in de praktijk.
